เมื่อเร็วๆ นี้ สำนักเลขาธิการมหาเถรสมาคม สำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ ได้จัดการประชุมพระวินยาธิการ หรือตำรวจพระ คณะสงฆ์หนตะวันออก ณ วัดมัชฌิมาวาส อ.เมือง จ.อุดรธานี โดยมีพระพรหมเวที กรรมการมหาเถรสมาคม (มส.) ในฐานะเจ้าคณะภาค 8 เป็นประธานการประชุม

นายอำนาจ บัวศิริ ผอ.สำนักเลขาธิการมหาเถรสมาคม สำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ (พศ.) ได้บรรยายพิเศษสถานการณ์พระภิกษุสามเณรในประเทศไทย ว่า ในการดำเนินงานของพระวินยาธิการเมื่อพบพระสงฆ์ที่ประพฤติไม่เหมาะสมเพื่อให้ เกิดประสิทธิภาพมากขึ้น จึงมีความจำเป็นอย่างยิ่งที่จะต้องได้รับการสนับสนุนจากท้องถิ่นด้วย โดยตนหารือกับทางสำนักงานพระพุทธศาสนาจังหวัด (พศจ.) หลายแห่งแล้วว่าจะมีการบันทึกข้อตกลงกับทางองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น(อปท.) ทุกแห่ง และสถานีตำรวจภูธรในแต่ละจังหวัด เพื่อที่จะดำเนินงานเป็นเครือข่ายในการช่วยดูแล และสนับสนุนการทำงานของพระวินยาธิการด้วย เพราะยังพบพระสงฆ์ที่ประพฤติไม่เหมาะสมเป็นจำนวนมากในทุกปี ทั้งนี้จากข้อมูลของส่วนคุ้มครองพระพุทธศาสนา ที่สำรวจพระสงฆ์ที่มีอาจารไม่สมควรแก่สมณวิสัยในปี 2550 พบมีพระที่มีอาจารไม่สมควรแก่สมณวิสัย 290 ราย ซึ่งมีจำนวนมากขึ้นจากปี 2549 ซึ่งมีจำนวน 265 ราย โดยแบ่งเป็นกรณีการปลอมบวช 2 ราย พระสงฆ์บิณฑบาตขาดสำรวม 263 ราย ปักกลดในย่านชุมชน ค้างคืนตามอาคารบ้านเรือน 15 ราย พักอาศัยในวัดโดยไม่ได้รับอนุญาต 7 ราย พระสงฆ์เล่นการพนัน เสพยาเสพติด และดื่มสุรา เพียง 1 ราย พระสงฆ์เรี่ยไรโดยไม่ได้รับอนุญาต 2 ราย

นายอำนาจกล่าวต่อว่านอกจากนี้ เมื่อมองถึงสถานการณ์จำนวนพระภิกษุสามเณรในประเทศในภาพรวมมีความน่าเป็นห่วง มาก เพราะจากผลการวิจัยของนายชาญณรงค์ บุญหนุน จากภาควิชาปรัชญา คณะอักษรศาสตร์ มหาวิทยาลัยศิลปากร เรื่อง "แนวโน้มจำนวนและคุณภาพของพระสงฆ์ในชนบทของประเทศไทย" เมื่อปลายปี 2550 ซึ่งผลการวิจัยระบุว่า มีจำนวนพระสงฆ์ทั่วประเทศเพียง 125,000 รูป และมีสามเณรเพียงประมาณ 60,000 รูปเท่านั้น ซึ่งผิดจากข้อมูลที่สำนักงานพระพุทธศาสนาฯ สำรวจไว้ว่ามีจำนวนพระภิกษุสามเณร รวม 313,267 รูป ค่อนข้างมาก และแม้ว่าจะนำข้อมูลจำนวนพระภิกษุสามเณร ของสำนักพุทธฯ ไปเทียบ กับจำนวนประชากร ในปัจจุบันที่มีอยู่ประมาณ 63 ล้านคน ยังถือว่ามีจำนวนที่น้อยมาก ขณะเดียวกัน ผลวิจัยระบุด้วยว่าสาเหตุที่มีจำนวนพระภิกษุสามเณรน้อยลงนั้นเพราะเกิดมาจาก ประชาชนนิยมศึกษาทางโลก ชุมชน เศรษฐกิจดี จึงทำให้คนนิยมบวชในระยะสั้น ผู้เข้ามาบวชมองว่าเมื่อเป็นพระสามารถเข้าถึงการศึกษาทางโลกได้น้อย รัฐให้การสนับสนุนงบประมาณเรื่องการศึกษาของคณะสงฆ์ไม่เพียงพอ

"ผลวิจัยเรื่องดังกล่าวน่าเชื่อถือได้ เพราะผู้วิจัยลงพื้นที่สำรวจวัดจากทุกภูมิภาค โดยยังพบว่าบางวัดมีพระสงฆ์อยู่ 20 รูป แต่มีพระที่เป็นพระจริงๆ ไม่ใช่พระที่บวชระยะสั้น เพียง 4 รูปเท่านั้น และผลวิจัยนี้ยังเป็นคำตอบว่าตามที่หน่วยงานภาครัฐเชื่อกันว่าประเทศไทยมี พระภิกษุสามเณรกว่า 300,000 รูปนั้น ไม่เป็นความจริง โดยสาเหตุหลักของการที่มีคนบวชน้อยลงมาจากคนนิยมเข้าศึกษาต่อในโรงเรียน สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน (สพฐ.) มากกว่าโรงเรียนพระปริยัติธรรม อีกทั้งสภาพเศรษฐกิจปัจจุบัน ยังทำให้คนนิยมบวชแบบ 3 วัน 7 วัน มากกว่าการบวชเป็นพรรษา มากขึ้นด้วย" ผอ.สำนักเลขาธิการมหาเถรฯ กล่าว