พระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 3 ทรงบูรณะปฏิสังขรณ์วัดพระเชตุพนวิมลมังคลารามราชวรมหาวิหาร หรือวัดโพธิ์ พระอารามหลวงประจำรัชกาลพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช เมื่อพ.ศ. 2373

และโปรดเกล้าฯ ให้รวบรวมเลือกสรรตำรับตำราต่างๆ ชึ่งสมควรจะเล่าเรียนเป็นชั้นสามัญศึกษามาตรวจตราแก้ไข

ใช้ของเดิมบ้าง หรือประชุมปราชญ์ผู้รู้หลักในวิชานั้นๆ ให้แต่งขึ้นใหม่บ้าง

แล้วโปรดเกล้าฯให้จารึกองค์ความรู้ลงบนแผ่นหินอ่อนจำนวน 1,360 แผ่น ประดับไว้บริเวณผนังพระอุโบสถ พระวิหาร ศาลาราย วิหารคดภายในวัดพระเชตุพนฯ

จารึก ทั้งหมดประกอบด้วย 8 หมวดวิชา ได้แก่ หมวดประวัติการสร้างวัด หมวดพระพุทธศาสนา หมวดตำรายาที่จารึกจากสมุฏฐานโรคและยารักษาโรค หมวดอนามัยที่จารึกภาพฤาษีดัดตน หมวดวรรณคดี หมวดสุภาษิต หมวดทำเนียบหัวเมืองขึ้นของกรุงสยาม และหมวดประเพณีที่จารึกเกี่ยวกับรื้วขบวนแห่กฐินพยุหยาตราทางสถลมารค

รวมทั้งโปรดเกล้าฯ ให้เขียนรูปลงในศิลาจารึก และปั้นรูปฤาษีดัดตนในท่าต่างๆ จำนวน 80 ท่า สำหรับอธิบายประกอบตำรับตำรา

ศิลาจารึกทั้งหมดนี้จึงเป็นความรู้ด้านศาสนา วิชาการวรรณดี โบราณคดี และอีกหลายสาขา ซึ่งทรงมุ่งหวังให้ยั่งยืนและเผยแพร่ให้ประชาชนศึกษาได้อย่างเสรี เป็นแหล่งเล่าเรียนวิชาความรู้ของมหาชน ไม่เลือกชั้นบรรดาศักดิ์

เปรียบเสมือนมหาวิทยาลัยแห่งแรกของไทย

เพิ่มเติมจากการเล่าเรียนวิชาสามัญศึกษาที่มีอยู่ตามวัดทั่วไป

เวลาผ่านไป 178 ปี วัดพระเชตุพนฯก็ยังคงเป็นแหล่งเรียนรู้สรรพวิทยา

เห็นได้จากความรู้เกี่ยวกับโยคะศาสตร์และตำราการนวดแผนโบราณวัดโพธิ์ เป็นที่รู้จักแพร่หลายออกไปทั่วโลกในปัจจุบัน

ด้วย เหตุนี้คณะกรรมการแห่งชาติว่าด้วยแผนงานความทรงจำแห่งโลก จึงเสนอคณะกรรมการองค์การศึกษาวิทยาศาสตร์และวัฒนธรรมแห่งสหประชาชาติ (United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization) หรือยูเนสโก (UNESCO) พิจารณาขึ้นทะเบียนจารึกวัดพระเชตุพนฯ เป็นมรดกความทรงจำของโลกในปีพ.ศ. 2552

เนื่องจากองค์ความรู้ของ จารึกดังกล่าวมีความสำคัญระดับสากล และมีวิชาหลากหลายที่เป็นสากลด้วย โดยเฉพาะเรื่องการแพทย์แผนโบราณ การบริหารกายเพื่อบำบัดโรค เช่น ตำราแพทย์ วิชาฤาษีดัดตน เป็นต้น

ที่ประชุมใหญ่ยูเนสโก ที่ประเทศออสเตรเลียเมื่อเร็วๆ นี้มีมติรับรองศิลาจารึกจดหมายเหตุวัดพระเชตุพนฯ ขึ้นทะเบียนเป็นเอกสารมรดกความทรงจำของโลกในส่วนภูมิภาคเอเชียแปซิฟิก

ทั้งนี้ คณะกรรมการว่าด้วยแผนงานความทรงจำแห่งโลก จะนำเอกสารการที่ยูเนสโกประกาศยกย่องศิลาจารึกวัดโพธิ์เป็นมรดกความทรงจำของ โลกในส่วนภูมิภาค ถวายแด่พระธรรมปัญญาบดี เจ้าอาวาสวัดพระเชตุพนวิมลมังคลารามราชวรมหาวิหาร ในวันที่ 31 มี.ค.นี้

อันตรงกับวันคล้ายวันพระราชสมภพของพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 3

ดังนั้น วัดพระเชตุพนวิมลมังคลารามราชวรมหาวิหาร จะจัดงานบำเพ็ญพระราชกุศลเพื่อเฉลิมพระเกียรติพระองค์ท่านที่โปรดเกล้าฯ ให้มีการรวบรวมองค์ความรู้จากปราชญ์ของไทยนำมาจารึกสรรพวิทยาการต่างๆ ในวัดพระเชตุพนวิมลมังคลารามราชวรมหาวิหาร

เยาวชนและประชาชนชาว ไทยจึงมีโอกาสจะภาคภูมิใจในภูมิปัญญาที่ตกทอดมาตั้งแต่สมัยบรรพบุรุษว่า "สยามประเทศ" ก็เป็นแหล่งที่ก่อกำเนิดความเจริญด้านศิลปวิทยาการสาขาต่างๆ ไม่แพ้ชนชาติใดในโลก

จึงควรหวงแหนและร่วมกันอนุรักษ์ ให้เป็นความรู้และมรดกของโลกให้คงอยู่สืบต่อไป