"วัดเขาทอง" ตั้งอยู่ที่บ้านเขาทอง เลขที่ 185 หมู่ 4 ต.เขาทอง อ.พยุหะคีรี จ.นครสวรรค์ เจ้าอาวาสคนปัจจุบันคือ "พระครูนิภาธรรมวงศ์" เจ้าคณะปกครองสงฆ์ เจ้าคณะตำบลย่านมัทรี วัดเขาทอง

เมื่อไม่นานมานี้กรมการศาสนา กระทรวงวัฒนธรรม (วธ.) ได้เปิด "ศูนย์ศึกษาพระพุทธศาสนาวันอาทิตย์" ที่วัดเขาทอง เพื่อให้เป็นศูนย์นำร่องต้นแบบ โดยเชื่อมโยงกับ ศูนย์วัฒนธรรมไทยสายชุมชน ต.เขาทอง ตามนโยบายของ วธ.และต้องการให้วัดเขาทองเป็นศูนย์นำร่องต้นแบบ ซึ่งทางกรมการศาสนา และ สำนักงานวัฒนธรรมจังหวัดนครสวรรค์ ได้หารือกัน พบว่าวัดเขาทองมีความพร้อมในด้านบุคลากร และได้รับความร่วมมือจากชุมชนเป็นอย่างดี ประกอบกับสถานที่ตั้งวัดอยู่ใกล้เคียงกับศูนย์บูรณาการวัฒนธรรมไทยสายใยชุมชนตำบลเขาทอง ซึ่งมีความเหมาะสมเป็นอย่างยิ่ง ที่จะจัดตั้งเป็นศูนย์ศึกษาพระพุทธศาสนาวันอาทิตย์

ศูนย์การศึกษาพระพุทธศาสนาวันอาทิตย์วัดเขาทอง เริ่มดำเนินการจัดการเรียนการสอน ในวันที่ 11 ธันวาคม 2550 โดยยึดแนวทางของกรมการศาสนาเป็นแบบอย่างในการจัดการเรียนการสอน ซึ่งกำหนดแนวทางให้มีการสอนธรรมศึกษา ตรี โท เอก โดยเปิดการสอนทั้งหมด 3 ห้อง แบ่งเป็น ธรรมศึกษาตรี 2 ห้อง ธรรมศึกษาโท 1 ห้อง โดยมีนักเรียนเข้าเรียนในศูนย์ศึกษาพระพุทธศาสนาวันอาทิตย์ วัดเขาทองแห่งนี้ ทั้งหมด 135 คน เป็นนักเรียนจากโรงเรียนเขาทอง และโรงเรียนเขาทองพิทยาคม ส่วนครูผู้สอนนั้น ได้รับความร่วมมือจากพระสอนศีลธรรมในโรงเรียน ซึ่งเป็นภิกษุในวัดเขาทอง จำนวน 4 รูป มาเป็นครูผู้สอนธรรมศึกษา

นอกจากนั้น ศูนย์ศึกษาพระพุทธศาสนาวันอาทิตย์ ยังได้จัดสอนเสริมในส่วนที่เด็ก และเยาวชนในชุมชนมีความสนใจ เช่น ด้านคอมพิวเตอร์ และภาษาอังกฤษ ซึ่งได้รับความร่วมมือเป็นอย่างดีจากคณะครูโรงเรียนวัดเขาทอง และ โรงเรียนเขาทองพิทยาคม จำนวน 8 ท่าน สิ่งที่สำคัญอีกอย่างของศูนย์ศึกษาพระพุทธศาสนาวันอาทิตย์วัดเขาทอง คือเปิด "ห้องสมุดชุมชนท้องถิ่น" เพื่อให้ประชาชนทั่วไปในพื้นที่ใกล้เคียง ได้ค้นคว้าศึกษา และได้เรียนรู้หลักธรรมคำสอนทางด้านพระพุทธศาสนา

ส่วนการดำเนินงานของศูนย์การศึกษาพระพุทธศาสนาวันอาทิตย์วัดเขาทอง ได้รับความเมตตาจากพระครูนิภาธรรมวงศ์ เจ้าอาวาสวัดเขาทอง โดยบริจาคปัจจัยสนับสนุนจำนวน 20,000 บาท และกรมการศาสนา กระทรวงวัฒนธรรม ได้จัดสรรเงินงบประมาณ 350,000 บาท เพื่อเป็นค่าใช้จ่ายในการจัดตั้งศูนย์ศึกษาพระพุทธศาสนาวันอาทิตย์วัดเขาทอง นอกจากนี้ ทางสภาวัฒนธรรมตำบลเขาทอง ได้สนับสนุนเสื้อผ้าให้กับเด็กๆ ในศูนย์การศึกษาพระพุทธศาสนาวันอาทิตย์อีกด้วย

นายสด แดงเอียด อธิบดีกรมการศาสนา กล่าวว่า ศูนย์การศึกษาพระพุทธศาสนาวันอาทิตย์วัดเขาทอง จัดขึ้นเพื่อต้องการให้วัดเขาทองเป็นศูนย์กลางของการเผยแผ่พระพุทธศาสนาของชุมชน ดังนั้น กรมการศาสนาจึงร่วมกับวัดเขาทอง ชุมชนใน อ.พยุหะคีรี จ.นครสวรรค์ จัดตั้งศูนย์ศึกษาพระพุทธศาสนาวันอาทิตย์วัดเขาทองแห่งนี้ขึ้น เพราะต้องการให้ทุกภาคส่วนของสังคม มีส่วนร่วมในการพัฒนาสังคมไทย ให้เป็นสังคมสันติสุขอย่างยั่งยืน โดยยึดแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 10 เป็นหลัก ในการมุ่งพัฒนาคนให้เป็นคนดีมีคุณธรรม และจริยธรรม

ขณะที่ พระครูนิภาธรรมวงศ์ เจ้าอาวาสวัดเขาทอง เล่าว่า วัดได้ส่งเสริมคุณธรรม จริยธรรมใหกับเด็กๆ เป็นหลัก โดยใช้วิธีการสอนแบบง่ายๆ และเน้นให้มีการปฏิบัติจริง เช่น การทำบุญตักบาตรในวันพระ สอนให้รู้จักการดูแลเอาใจใส่ผู้สูงอายุ หรือสอนด้วยนิทาน ที่พระเล่าถึงประสบการณ์บาปบุญให้นักเรียนฟัง เป็นต้น ผลที่ออกมาคือ เด็กได้รู้จักการเข้าวัด และยังเข้ามามีส่วนร่วมในการดูแลวัดมากขึ้น ดังนั้น พระครูนิภาธรรมวงศ์จึงเห็นด้วยอย่างยิ่ง ที่จะจัดตั้งศูนย์ศึกษาพระพุทธศาสนาวันอาทิตย์ในทุกพื้นที่ของประเทศ

ศูนย์ศึกษาพระพุทธศาสนาวันอาทิตย์วัดเขาทอง จะเปิดสอนเฉพาะวันอาทิตย์ ตั้งแต่เวลา 09.00-12.00 น. ระยะเวลาที่เปิดสอน ปีละประมาณ 129 ชั่วโมง เปิดสอนเป็นช่วงๆ โดยในช่วงแรก เปิดระหว่างเดือนพฤศจิกายน-เดือนมีนาคม และช่วงที่ 2 จะเปิดในเดือนพฤษภาคม-เดือนกันยายน

ถึงจะเป็นศูนย์การศึกษาพระพุทธศาสนาวันอาทิตย์ ที่เป็นศูนย์ต้นแบบ แต่ก็สามารถทำให้เด็กๆ ในพื้นที่ชุมชนวัดเขาทองแห่งนี้ มีพัฒนาการทางด้านคุณธรรม และจริยธรรม หากยังช่วยให้ชาวบ้านในชุมชนวัดเขาทองสามารถหาความรู้ใหม่ๆ ในหลักธรรมคำสอนของพระพุทธศาสนา ซึ่งปฏิบัติได้จริง

ถือเป็นโครงการที่ส่งเสริมให้ความเป็นอยู่ของสังคมเกิดความสันติสุข อย่างน่าภาคภูมิใจในสังคมไทย