เมื่อวันที่ 24 ต.ค.ที่ผ่านมา สมาชิกสภานิติบัญญัติแห่งชาติ (สนช.) ได้มีการประชุมพิจารณา ร่าง พ.ร.บ.อุปถัมภ์และคุ้มครองพระพุทธศาสนา พ.ศ. ... เสนอโดย พล.อ.ปรีชา โรจนเสน สมาชิก สนช. ในฐานะประธานคณะกรรมาธิการการศาสนา จริยธรรม ศิลปะและวัฒนธรรม และคณะ รวม 180 คน

สำหรับร่างดังกล่าว กำหนดให้มีคณะกรรมการอุปถัมภ์และคุ้มครองพระพุทธศาสนาแห่งชาติ มีนายกรัฐมนตรีเป็นประธาน พร้อมกับมีบทลงโทษผู้จาบจ้วงดูหมิ่นศาสนา นอกจากนี้ ยังมีบทบัญญัติครอบคลุมดูแลถึงแม่ชีด้วย

อย่างไรก็ตาม มีสมาชิก สนช.หลายคน แสดงความเป็นห่วงในเรื่องบทลงโทษที่รุนแรง หากไม่ปรับเนื้อหากฎหมายดังกล่าวให้เหมาะสม จะก่อให้เกิดความปั่นป่วนในสังคมได้ เพราะการตรากฎหมายเพื่อมุ่งคุ้มครองศาสนธรรม ศาสนบุคคล ฯลฯ อย่างสุดโต่ง ใครทำผิดต้องโทษรุนแรงนั้นเป็นอันตราย

อีกทั้ง เนื้อหาบางส่วนลักลั่น เช่น กำหนดว่าผู้ใดร่วมประเวณีไม่ว่าทางใดและวิธีการใดกับพระภิกษุ สามเณร หรือแม่ชี ต้องโทษจำคุก 5-10 ปี และปรับ 1 แสนบาทถึง 5 แสนบาทนั้น แต่กลับไม่มีการลงโทษพระภิกษุ สามเณร หรือ แม่ชี ซึ่งเป็นคู่ผู้ร่วมประเวณีอย่างรุนแรงเลย

นายวัลลภ ตังคณานุรักษ์ อภิปรายว่า ตามความผิดของ พ.ร.บ.ฉบับนี้ อาจมีคนติดคุกกันครึ่งประเทศ เพราะแค่ปูเสื่อขายพระก็เข้าข่ายติดคุกตั้งแต่ 5 ปีขึ้นไป และปรับแสนบาท ถือเป็นกฎหมายเผด็จการทางความคิดและอันตรายมาก

ในที่สุด นายธีรภัทร์ เสรีรังสรรค์ รมต.ประจำสำนักนายกฯ ตัวแทนรัฐบาล ได้ขอรับร่างกลับไปพิจารณา 30 วัน ก่อนส่งกลับมาให้ สนช.พิจารณาอีกครั้ง

สำหรับรายละเอียดในร่าง พ.ร.บ.อุปถัมภ์และคุ้มครองพระพุทธศาสนา พ.ศ. ... แบ่งออกเป็น 5 หมวด จำนวน 24 มาตรา ประกอบด้วย หมวด 1 บททั่วไป หมวด 2 การอุปถัมภ์และคุ้มครอง หมวด 3 คณะกรรมการอุปถัมภ์และคุ้มครองพระพุทธศาสนาแห่งชาติ หมวด 4 แม่ชี และหมวด 5 บทกำหนดลงโทษ

ส่วนเนื้อหาในแต่ละมาตรา โดยสรุปมีดังนี้

มาตรา 1 พระราชบัญญัตินี้เรียกว่า พระราชบัญญัติ พ.ร.บ.อุปถัมภ์และคุ้มครองพระพุทธศาสนา พ.ศ....

มาตรา 2 พระราชบัญญัตินี้ ใช้บังคับตั้งแต่วันถัดจากวันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไป

มาตรา 3 ตัวบทกฎหมาย ข้อบังคับ ระเบียบและคำสั่ง อื่นใด ซึ่งขัดหรือแย้งกับบทบัญญัติแห่งพระราชบัญญัตินี้ ให้ใช้พระราชบัญญัตินี้แทน

มาตรา 4 อธิบายความหมายศัพท์ที่ได้บัญญัติไว้ในพระราชบัญญัตินี้ อาทิ พระศาสดา หมายความว่า พระพุทธเจ้า, ศาสนบุคคล หมายถึง พระภิกษุ สามเณร แม่ชี อุบาสก อุบาสิกา, คณะกรรมการ หมายถึง คณะกรรมการอุปถัมภ์และคุ้มครองพระพุทธศาสนาแห่งชาติ เป็นต้น

มาตรา 5 ให้นายกรัฐมนตรีรักษาการตามพระราชบัญญัตินี้ และมีอำนาจออกกฎกระทรวง ข้อบังคับ ระเบียบ ประกาศ และคำสั่ง

มาตรา 6-7 การอุปถัมภ์และคุ้มครองพระพุทธศาสนา ต้องเป็นไปเพื่อความมั่นคงแห่งพระพุทธศาสนา ตามแนวทางศาสนธรรม และต้องเป็นไปเพื่อส่งเสริมและสนับสนุนการบริหารงานคณะสงฆ์ตามกฎหมายว่าด้วยคณะสงฆ์

มาตรา 8 รัฐต้องให้ความอุปถัมภ์และคุ้มครองพระพุทธศาสนา ตามประเพณีการปกครองประเทศไทยในระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข

มาตรา 9 การจาบจ้วง ละเมิด ลอกเลียน บิดเบือน หรือการกระทำอื่นใดให้พระศาสดา ศาสนธรรม ศาสนศึกษา ศาสนบุคคล ศาสนสถาน ศาสนวัตถุ ศาสนสมบัติ และศาสนพิธี ได้รับความเสียหาย เสื่อมเสีย มัวหมอง หรือวิปริตผิดเพี้ยน จะกระทำมิได้

มาตรา 10-11 บรรยายถึงหน้าที่ที่รัฐต้องอุปถัมภ์และส่งเสริมในเรื่องที่เกี่ยวกับพระพุทธศาสนา

มาตรา 12 กำหนดให้นายกรัฐมนตรี แต่งตั้งคณะกรรมการอุปถัมภ์และคุ้มครองพระพุทธศาสนาแห่งชาติ ประกอบด้วยกรรมการ จำนวน 21 รูป/คน โดยมีนายกรัฐมนตรี ประธานกรรมการ

มาตรา 13 กำหนดวาระการดำรงตำแหน่งและการพ้นตำแหน่งของคณะกรรมการอุปถัมภ์และคุ้มครองพระพุทธศาสนาแห่งชาติ เช่น การเป็นกรรมการมิใช่โดยตำแหน่ง อยู่ในวาระคราวละ 2 ปี เป็นต้น

มาตรา 14 บัญญัติถึงหน้าที่ของคณะกรรมการอุปถัมภ์และคุ้มครองพระพุทธศาสนาแห่งชาติ เช่น การวางนโยบาย กำหนดยุทธศาสตร์ แผนปฏิบัติการและโครงการเกี่ยวกับการอุปถัมภ์และคุ้มครองพระพุทธศาสนา รวมทั้งส่งเสริมและสนับสนุนการบริหารงานคณะสงฆ์ตามกฎหมายว่าด้วยคณะสงฆ์ เป็นต้น

มาตรา 15 ให้มีคณะกรรมการอุปถัมภ์และคุ้มครองพระพุทธศาสนาแห่งชาติระดับจังหวัด อำเภอ และตำบล โดยมีองค์ประกอบ อำนาจและหน้าที่ตามที่กำหนดในกฎกระทรวง

มาตรา 16 อธิบายความหมายของแม่ชี คือ อุบาสิกาประเภทอนาคาริกาผู้ไม่ครองเรือนที่ปฏิบัติธรรมของพระพุทธศาสนา เป็นนักบวชสตรี นุ่งขาว ห่มขาว โกนผม โกนคิ้ว ถือศีลแปด

มาตรา 17 แม่ชี ต้องผ่านพิธีกรรมการเป็นนักบวชในวัดพระพุทธศาสนา โดยมีเจ้าอาวาสหรือพระภิกษุที่เจ้าอาวาสมอบหมายเป็นผู้ทำพิธีกรรม และต้องมีผู้รับรองในการเข้าเป็นแม่ชี

มาตรา 18 แม่ชีต้องสังกัดและพำนักอยู่ในวัด หรือในสำนักแม่ชีที่มีวัดหรือองค์กรนิติบุคคลทางพระพุทธศาสนาให้การรับรอง รวมทั้งแม่ชีต้องสังกัดสถาบันแม่ชีไทยและต้องปฏิบัติตามระเบียบปฏิบัติของสถาบันแม่ชีไทย

นอกจากนี้ ที่พักอาศัยของแม่ชี ต้องจัดให้เป็นสัดส่วนไม่ปะปนกับที่พักอาศัยของพระภิกษุสามเณรและศิษย์วัด

มาตรา 19 แม่ชี มีหน้าที่ศึกษาพระธรรมวินัย ปฏิบัติธรรม เผยแผ่และรักษาหลักธรรมของพระพุทธศาสนา ทำประโยชน์ให้แก่พระพุทธศาสนาและสังคม ตลอดถึงให้คำปรึกษาเพื่อแก้ปัญหาชีวิตให้แก่ประชาชน

มาตรา 20 รัฐต้องส่งเสริมและพัฒนาแม่ชีให้มีศักยภาพและความสามารถในการปฏิบัติหน้าที่ได้อย่างมีประสิทธิภาพ การส่งเสริมและพัฒนาแม่ชีให้เป็นไปตามที่กำหนดในกฎกระทรวง โดยคำแนะนำของสถาบันแม่ชีไทย ในพระบรมราชินูปถัมภ์

มาตรา 21 ผู้ใดฝ่าฝืน มาตรา 9 ในส่วนที่เกี่ยวกับพระศาสดาและศาสนธรรม ต้องระวางโทษจำคุกตั้งแต่สิบปีถึงยี่สิบห้าปี และปรับตั้งแต่ห้าแสนบาทถึงหนึ่งล้านบาท

มาตรา 22 ผู้ใดฝ่าฝืนมาตรา 9 ในส่วนที่เกี่ยวกับศาสนศึกษา ศาสนบุคคล ศาสนสถาน ศาสนวัตถุ ศาสนสมบัติ และศาสนพิธี ต้องระวางโทษจำคุกตั้งแต่ห้าปีถึงสิบปี และปรับตั้งแต่หนึ่งแสนบาทถึงห้าแสนบาท

ผู้ใดร่วมประเวณีไม่ว่าทางใดและวิธีการใดกับพระภิกษุ สามเณร หรือแม่ชี ตลอดจนผู้ชักจูง จัดหา หรือจ้างวาน ให้มีการร่วมประเวณีดังกล่าว ต้องระวางโทษจำคุกตั้งแต่ห้าปีถึงสิบปี และปรับตั้งแต่หนึ่งแสนบาทถึงห้าแสนบาท

มาตรา 23 ผู้ใดกระทำความผิดเกี่ยวกับชีวิตและร่างกายตามประมวลกฎหมายอาญา ถ้าการกระทำความผิดนั้นเป็นการกระทำต่อพระภิกษุ สามเณร หรือแม่ชี ผู้นั้นต้องระวางโทษหนักกว่าที่บัญญัติไว้ในมาตรานั้นๆ สามเท่า

มาตรา 24 เป็นบทเฉพาะกาล ระบุว่า ในระหว่างที่ยังไม่มีคณะกรรมการตามพระราชบัญญัตินี้ ให้อำนาจและหน้าที่ของคณะกรรมการเป็นของผู้อำนวยการสำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ ทั้งนี้ จะต้องดำเนินการให้ได้มาซึ่งคณะกรรมการ ภายในหนึ่งร้อยแปดสิบวัน นับแต่วันที่พระราชบัญญัตินี้ใช้บังคับ