บำเพ็ญพระกุศลทักษิณานุประทาน สมเด็จพระสังฆราชกรุงรัตนโกสินทร์

วันอาทิตย์ที่ 20 เมษายน 2551 เวลา 17.30 น. สมเด็จพระญาณสังวร สมเด็จพระสังฆราช สกลมหาสังฆปริณายก ทรงบำเพ็ญพระกุศลทักษิณานุประทาน ถวายพระกุศลแด่สมเด็จพระบูรพาจารย์ สมเด็จพระสังฆราชแห่งกรุงรัตนโกสินทร์ ทั้ง 18 พระองค์ และพระบูรพาจารย์ ณ พระตำหนักเพ็ชร

เวลา 17.30 น. สมเด็จพระญาณสังวร สมเด็จพระสังฆราช สกลมหาสังฆปริณายก เสด็จเข้าสู่ภายในท้องพระโรงตำหนักเพ็ชร ทรงจุดธูปเทียนบูชาพระรัตนตรัย ทรงจุดธูปเทียนเครื่องทองน้อยที่หน้าพระรูปสมเด็จพระบูรพาจารย์ พระรูปสมเด็จพระสังฆราชแห่งกรุงรัตนโกสินทร์ ทั้ง 18 พระองค์และพระบูรพาจารย์ จากนั้นเจ้าพนักงานอาราธนาศีล สมเด็จพระราชาคณะประธานสงฆ์ให้ศีล

สมเด็จพระสังฆราชเสด็จไปทรงทอดผ้าไตรที่หน้าพระบรมรูปพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ณ ห้องพระฉาก แล้วเสด็จทรงทอดผ้าไตรถวายทักษิณานุประทาน สมเด็จพระราชาคณะ พระราชาคณะ เจ้าคณะภาค เจ้าคณะจังหวัด เจ้าอาวาสพระอารามหลวง จำนวน 200 รูป รับทักษิณานุประทานโดยลำดับ อนุโมทนา สมเด็จพระสังฆราชทรงกรวดน้ำถวายเป็นพระกุศล สมเด็จพระบูรพาจารย์ สมเด็จพระสังฆราชทั้ง 18 พระองค์และพระบูรพาจารย์ แล้วจึงเสด็จกลับตำหนักคอยท่าปราโมช

สมเด็จพระญาณสังวร สมเด็จพระสังฆราช สกลมหาสังฆปริณายก ทรงประกอบพิธีเนื่องในวาระครบ 19 ปีแห่งการสถาปนาสมเด็จพระสังฆราช ณ วัดบวรนิเวศวิหาร

วันจันทร์ที่ 21 เมษายน 2551 เวลา 09.30 น. นายเชาว์ ณ ศีลวันต์ องคมนตรี เป็นประธานถวายสักการะพระบรมรูปพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ถวายสักการะพระรูปสมเด็จพระสังฆราชแห่งกรุงรัตนโกสินทร์ 19 พระองค์ และเปิดนิทรรศการพระประวัติ พระศาสนกิจ พระเกียรติคุณ สมเด็จพระสังฆราชแห่งกรุงรัตนโกสินทร์ 19 พระองค์ ในระบบวีดิทัศน์ที่พระตำหนักเพ็ชร และพระตำหนักเดิม วัดบวรนิเวศวิหาร

เวลา 10.15 น. สมเด็จพระญาณสังวร สมเด็จพระสังฆราช สกลมหาสังฆปริณายก เสด็จ ณ มณฑลพิธีวางศิลาฤกษ์อาคารที่พักสงฆ์ 4 ชั้นคณะสูงนานาชาติ ทรงเจิมแผ่นศิลาฤกษ์ จากนั้นองคมนตรีเข้ารับแผ่นศิลาฤกษ์จากสมเด็จพระญาณสังวรฯ ประกอบพิธีวางศิลาฤกษ์อาคารที่พักสงฆ์ 4 ชั้น อนุสรณ์ 19 ปี แห่งการสถาปนาสมเด็จพระสังฆราช องค์ที่ 19 แห่งกรุงรัตนโกสินทร์

สมเด็จพระราชาคณะ พระราชาคณะ กรรมการมหาเถรสมาคม เจริญชัยมงคลคาถาในการประกอบพิธีวางศิลาฤกษ์ เจริญพระพุทธมนต์

สมเด็จพระสังฆราช ทรงจุดเทียนชัย เทียนมหามงคลทำน้ำพุทธมนต์ ในการประกอบพิธีพุทธาภิเษกพุทธรูป ปางสมาธิ ภ.ป.ร. พระพุทธรูป ภ.ป.ร. เหรียญพระรูปเหมือนที่ระลึกครบปีที่ 19 แห่งการสถาปนา

เวลา 16.30 น. พระราชครูวามเทพมุนี หัวหน้าคณะพราหมณ์ เทวสถานโบสถ์พราหมณ์และคณะ ประกอบพิธีบวงสรวงสังเวยเทพยดา บูชาฤกษ์ในการประกอบพิธีพุทธาภิเษก มังคลาภิเษก พระพุทธรูปปางสมาธิ ภ.ป.ร. ที่วัดบวรนิเวศวิหาร คณะกรรมการโครงการบูรณปฏิสังขรณ์ วัดบวรนิเวศวิหาร ในพระบรมราชูปถัมภ์ พระเถรคณาจารย์ และพุทธศาสนิกชนร่วมกันหล่อ ณ บริเวณหน้าพระอุโบสถ วัดบวรนิเวศวิหาร เมื่อวันที่ 2 ธันวาคม 2550 สำหรับทูลเกล้าฯถวายพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว เนื่องในวโรกาสมหามงคล เฉลิมพระ ชนมพรรษา 80 พรรษา 5 ธันวาคม 2550 เป็นกรณีพิเศษ และพระพุทธรูป ภ.ป.ร. พระพิมพ์ ด้านหลังมีลายเซ็นพระนาม สด.พระญาณสังวร เหรียญพระรูปเหมือนสมเด็จพระสังฆราช ที่ระลึกครบปีที่ 19 แห่งการสถาปนา 21 เมษายน 2532-2551

ประธานในพิธี สมเด็จพระราชาคณะ กรรมการมหาเถรสมาคม จุดธูปเทียนบูชาพระรัตนตรัย จุดเทียนมหามงคล เทียนวิปัสสี เทียนนวหรคุณ เทียนทอง เทียนเงิน ธูปเทียน เครื่องบูชาที่กระบะมุก พระสวดพุทธาภิเษก พระสงฆ์จตุรวรรคสวดคาถาพุทธภิเษก จุดเทียนพุทธาภิเษกที่ขันสาคร

พระพรหมมุนี จุดธูปเทียนที่แท่นบูชาหน้าพระรูปสมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาปวเรศวริยาลงกรณ์ สมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส สมเด็จพระสังฆราชเจ้า กรมหลวงวชิรญาณวงศ์ พระมหาเถรคณาจารย์ นั่งปรกอธิษฐานจิตเจริญบริกรรมภวานา

เวลา 18.00 น. สมเด็จพระสังฆราช เสด็จลงพระอุโบสถ ทรงบรรจุพระบรมสารีริกธาตุ พระพุทธรูปปางสมาธิ ภ.ป.ร. สำหรับทูลเกล้าฯ ถวายพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว

เวลา 19.45 น. ประธานพิธีดับเทียนชัย พระสงฆ์จตุรวรรคที่สวดถาคาพุทธาภิเษกเจริญคาถาดับเทียนชัย ประธานดับเทียนชัยประพรมน้ำพระพุทธมนต์ โปรยข้าวตอกดอกไม้

คณะกรรมการเข้าถวายจตุปัจจัยไทยธรรมพระเถรคณาจารย์ และพระสงฆ์ที่สวดพุทธาภิเษก พระสงฆ์อนุโมทนา

คณะกรรมการกรวดน้ำถวายเป็นพระกุศลพระพรชัยมงคลสมเด็จพระสังฆราช เพื่อให้ทรงเจริญพระชนมายุสิริสวัสดิพิพัฒนมงคล จากนั้นก็เป็นการเวียนเทียนฉลองสมโภชในการประกอบพิธีพุทธาภิเษก เป็นเสร็จพิธี

สมเด็จพระญาณสังวร สมเด็จพระสังฆราช สกลมหาสังฆปริณายก พระนามเดิมว่า เจริญ นามสกุล คชวัตร นามฉายาว่า สุวฑฺฒโน ดำรงตำแหน่งเป็นเจ้าอาวาสวัดบวรนิเวศวิหาร กรุงเทพมหานคร เป็นลำดับที่ 6 นับตั้งแต่ปีพุทธศักราช 2504 เป็นต้นมาจนถึงปัจจุบัน

เจ้าประคุณสมเด็จฯ มีชาติภูมิ ณ จังหวัดกาญจนบุรี เป็นบุตรคนที่ 1 ในจำนวนบุตร 3 คน ของนายน้อย และนางกิมน้อย คชวัตร ณ บ้านวัดเหนือ ต.บ้านเหนือ อ.เมือง จ.กาญจนบุรี เมื่อวันที่ 3 ตุลาคม พุทธศักราช 2456 เวลา 04.00 น.เศษ ตรงกับรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 6 แห่งกรุงรัตนโกสินทร์

พระชนมายุย่าง 14 ปี ถือบวชที่วัดเทวสังฆาราม ต่อจากนั้นทรงอุปสมบท เมื่อ 2476 ณ สำนักพระเทพมงคลรังษี วัดเทวสังฆาราม ปีนั้นทรงพำนักที่วัดบวรนิเวศ จึงทรงอุปสมบทซ้ำ ได้รับฉายาว่า สุวฑฺฒโน อันมีความหมายว่า ผู้เจริญปรีชายิ่งในอุดมปาพจน์

เมื่อครั้งที่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ทรงผนวชและประทับ ณ วัดบวรนิเวศ สมเด็จพระญาณสังวรฯ ได้รับหน้าที่เป็นพระอภิบาลโดยตลอด และต่อมาได้เป็นผู้ถวายพระธรรมเทศนา พระมงคลวิสสกถาในงานพระราชพิธีเฉลิมพระชนมพรรษา ปีพุทธศักราช 2507

พ.ศ.2532 ทรงโปรดเกล้าฯ สถาปนาเป็นสมเด็จพระญาณสังวร สมเด็จพระสังฆราช สกลมหาสังฆปริณายก เป็นพระองค์แรกที่ใช้พระนามเดิมเฉกนี้ และทรงให้ถือเป็นแบบธรรมเนียมตราในกฎมหาเถรสมาคมสืบมา

สมเด็จพระสังฆราช เป็นสมณฐานันดรสูงสุดในทางการปกครองของคณะสงฆ์ไทยนับตั้งแต่สมัยกรุงสุโขทัยเป็นต้นมาดังหลักฐานที่ปรากฏในศิลาจารึกสมัยกรุงสุโขทัย สมเด็จพระสังฆราชทรงดำรงอยู่ในฐานะองค์พระประมุขแห่งสังฆมณฑลทั่วราชอาณาจักร โดยมีพระเจ้าแผ่นดินทรงเป็นผู้สถาปนา

สมเด็จพระสังฆราช มีความสัมพันธ์เกี่ยวข้องกับสถาบันพระมหากษัตริย์ของไทย และการเปลี่ยนแปลงสำคัญทางด้านประวัติศาสตร์ของประเทศไทยมาช้านาน สถาบันสงฆ์ในยุคกรุงรัตนโกสินทร์ถือเป็นศูนย์กลางแห่งการพัฒนาทั้งในด้านพระพุทธศาสนา การปกครองคณะสงฆ์ และด้านการศึกษาของไทย

สมเด็จพระสังฆราชทรงเปรียบเสมือนดั่งหัวใจพระพุทธศาสนาและคณะสงฆ์ สมควรอย่างยิ่งที่ประชาชนรุ่นหลังจะเรียนประวัติศาสตร์อันทรงคุณค่านี้ คณะกรรมการโครงการบูรณปฏิสังขรณ์วัดบวรนิเวศวิหาร ในพระบรมราชูปถัมภ์ จึงได้จัดนิทรรศการพระประวัติ พระศาสนกิจของสมเด็จพระสังฆราชแห่งกรุงรัตนโกสินทร์ทั้ง 19 พระองค์ ในรูปแบบวีดิทัศน์ รวมถึงสมุดภาพพระประวัติ พระกรณียกิจ พระเกียรติคุณ ตลอดจนพระรูปของสมเด็จพระสังฆราชทุกพระองค์ที่หาดูยากในสมัยนี้ เพื่อเป็นประโยชน์ทางการศึกษาและเผยแพร่พระเกียรติคุณ

สำหรับนิทรรศการ ณ บริเวณพระตำหนักเพ็ชร พระตำหนักเดิม วัดบวรนิเวศวิหาร เปิดให้ชมตั้งแต่เวลา 09.00-16.00 น. ตั้งแต่วันนี้จนถึงวันที่ 30 เมษายน 2551